Αποσπάσματα από την διαθήκη του τελευταίου των Ζωσιμάδων

Αποσπάσματα από την διαθήκη του Νικολάου Ζωσιμά ( συντάχτηκε στις 18 Μαρτίου 1841 )

Στο όνομα Της Αγίας και Ομοουσίου και αδιαιρέτου Τριάδος , Του Πατρός και Του Υιού και Του Αγίου Πνεύματος, Αμήν.

… έχοντας με θεϊκή ευσπλαχνία, σώο το νου και υγιή τη σκέψη μου, όλες τις αισθήσεις μου, επειδή φοβάμαι το άδηλο και απρόοπτο του θανάτου, αποφάσισα, με δική μου θέληση και ελεύθερη γνώμη, με την παρούσα διαθήκη μου, να τακτοποιήσω όλη την κοινή, με τους μακαρίτες αδελφούς μου, και αμέριστη περιουσία, που μας χάρισε σε τούτο το μάταιο βίο, η άπειρη ευσπλαχνία του Παναγάθου Θεού, με τους προσωπικούς μας μόχθους και ιδρώτα. Αυτής της περιουσίας έμεινα εγώ μόνος, νόμιμος και τέλειος κληρονόμος επιθυμώ δε απλά να την ονομάζω δική μας.

… δίνω την οφειλόμενη συγχώρεση προς όλους μαζί τους αδελφούς μου χριστιανούς και προς εκείνους οι οποίοι με λόγια ή με έργα με αδίκησαν, ή με πίκραναν, παρακαλώντας αυτούς με όλη μου την ψυχή και την καρδιά, να συγχωρήσουν και εμένα τον αμαρτωλό, γιατί ως άνθρωπος, είτε με έργα είτε με λόγια αμάρτησα ως προς αυτούς.
Επομένως με βάση το δικαίωμα του τέλειου, νομίμου και μοναδικού κληρονόμου όλης της κοινής και αμέριστης περιουσίας μας που απόκτησα μαζί με τους μακαρίτες Αδελφούς μου:

... παραλαμβάνοντες, οι παραπάνω αναγραφόμενοι κύριοι Γενικοί Επίτροποί μου, τα γραμμάτια (που ήταν του Αυτοκρατορικού Ορφανοτροφείου της Μόσχας) έχουν όλη την πληρεξουσιότητα από μένα, με βάση την παρούσα διαθήκη μου, να παίρνουν απ’ αυτά τα γραμμάτια τον τόκο από το Αυτοκρατορικό Ορφανοτροφείο της Μόσχας και να τον στέλνουν στην πατρίδα μου τα Ιωάννινα, για να ενεργοποιηθούν και να λειτουργήσουν τα καταστήματα τα οποία ορίζω με την παρούσα διαθήκη.

…αν κάποτε ήθελε συσταθεί στο Βασίλειο της Ελλάδος θησαυροφυλάκιο βάσιμο και τακτικό, όπως στην Ορθόδοξη Αυτοκρατορία της Ρωσίας, τότε παρακαλώ τους κυρίους Επιτρόπους μου, όλα αυτά τα χρηματικά μου κεφάλαια να τα μεταφέρουν στο Ελληνικό Κράτος, καταθέτοντάς τα αιώνια και αναφαίρετα στο όνομα των καταστημάτων τα οποία περιλαμβάνονται σ’ αυτή τη διαθήκη.

…αφήνω εκ μέρους των αδελφών Ζωσιμάδων, για ωφέλεια του Δημοσίου Ελληνικού Σχολείου στα Ιωάννινα (Ζωσιμαία Σχολή) δύο γραμμάτια του Αυτοκρατορικού Ορφανοτροφείου της Μόσχας.

… αφού οικοδομηθεί το παραπάνω αναφερόμενο Σχολείο, και αφού διορισθούν οι δάσκαλοι που πρέπει, να έχουν το κύρος να παίρνουν κάθε χρόνο, με τακτική επιτροπεία τους τόκους από τα αναφερθέντα.

…. από την εκκαθάριση δε των αναφερθέντων τόκων να πληρώνονται οι ετήσιοι μισθοί των δασκάλων, υποδασκάλων και επιστατών, καθώς επίσης του γραμματέα και του βιβλιοθηκαρίου της Σχολής.

… να αγοράζονται, ανάλογα με την ανάγκη, τα αναγκαία για τη μάθηση όργανα, καθώς και τα πιο χρήσιμα βιβλία για χρήση από τους πτωχούς μαθητές. Και τρίτο, εκτός από τα παραπάνω να κατασκευαστεί μια μεταλλική σφραγίδα που να έχει χαραγμένη τη σεβάσμια εικόνα του Αγίου Νικολάου του Θαυματουργού και κυκλικά την επιγραφή «Σφραγίς του εν Ιωαννίνοις Δημοσίου Γενικού Ελληνικού Σχολείου».

… η οικοδομή του Σχολείου να γίνει όσο το δυνατόν πιο ευρύχωρη και να έχει όλα τα επί μέρους κτίσματα που είναι αναγκαία, ιδιαίτερα δε την βιβλιοθήκη και το αρχείο αυτού. Σ’ αυτό το Σχολείο επιθυμώ, ανάμεσα στους άλλους δασκάλους να διορισθεί και δάσκαλος ιερωμένος, γνώστης της ελληνικής γλώσσας, να παραδίδει την Ιερά Γραφή και Κατήχηση της Ορθοδόξου Πίστεώς μας σε όλους τους μαθητές. Καλόν είναι να διδάσκονται και άλλες γλώσσες και όσες από τις Επιστήμες και τις Ελεύθερες τέχνες θεωρηθούν από τους Εφόρους πιο αναγκαίες, και αρκούν τα εισοδήματα του Σχολείου.

…όσα χρήματα μείνουν από την εκκαθάριση των ετησίων τόκων, να ξοδευτούν για την διατροφή τόσων υποτρόφων μαθητών για όσους επαρκούν τα χρήματα που περισσεύουν.

…οι υπότροφοι αυτοί μαθητές να κατάγονται από τα Ιωάννινα και τα γύρω χωριά, να είναι οι πιο πτωχοί αλλά ευφυείς και ενάρετοι.

…αφήνω εκ μέρους της Ζωσιμαίας Αδελφότητος, για ωφέλεια του κοινού Νοσοκομείου Ιωαννίνων ένα γραμμάτιο του Αυτοκρατορικού Ορφανοτροφείου της Μόσχας.

…αφήνω επίσης εκ μέρους των Αδελφών Ζωσιμαδών για να παντρεύονται είκοσι πέντε (25) πτωχά και ορφανά κορίτσια, τα μεν είκοσι από την πόλη των Ιωαννίνων τα δε πέντε από τα περίχωρα των Ζαγορίων.

…αφήνω επίσης εκ μέρους των Αδελφών Ζωσιμαδών για τους πτωχούς των Ιωαννίνων και για γνωστά και ξεπεσμένα σπίτια, ένα γραμμάτιο του Αυτοκρατορικού Ορφανοτροφείου της Μόσχας.

…προσφέρω για το φτωχοκομείο που συστάθηκε από μας στα Ιωάννινα για είκοσι ή τριάντα ανθρώπους πτωχούς, γέροντες και γερόντισσες, αδύνατους και σακάτηδες.

…προσφέρω επίσης. για την εξαγορά φυλακισμένων για χρέη, πτωχών και δυστυχισμένων ανθρώπων.

…προσφέρω επίσης εκ μέρους της Ζωσιμαίας Αδελφότητος για την αναγκαία ανακαίνιση και τον στολισμό των δύο εκκλησιών στα Ιωάννινα (αναφέρεται ο Άγιος Νικόλαος ο Θαυματουργός και η Αγία Μαρίνα), που κάηκαν σε καιρό ανωμαλίας.

…προσφέρω επίσης εκ μέρους της Ζωσιμαίας Αδελφότητος στην εδώ Κοινότητα δηλαδή το Γραικικό Μαγιστράτο της Νίζνας ένα γραμμάτιο για να τα χρησιμοποιούν όταν κάνουν διόρθωση της Εκκλησίας, για να μνημονεύονται τα ονόματα των γονέων μου, των αδελφών μου και το δικό μου στην Ιερά Προσκομιδή, για τον φύλακα του Κοιμητηρίου, το νεωκόρο της εκκλησίας και να προικίζονται πτωχά κορίτσια.

…επίσης θέλω οι προαναφερόμενοι κύριοι Επίτροποί μου να τοποθετήσουν στο Αυτοκρατορικό Ορφανοτροφείο της Μόσχας … στο όνομα των πέντε εκκλησιών και εφημερίων στα Ιωάννινα, του Αγίου Αθανασίου της Μητροπόλεως, του Αγίου Νικολάου του Θαυματουργού, της Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου, της Αγίας Μαρίνης και της Περιβλέπτου. Ο τόκος από αυτό το ποσό να αποστέλλεται κάθε χρόνο στον Προεστό των Ιωαννίνων και τους επιτρόπους των πέντε αυτών εξωκλησιών και τα μεν μισά να δίδονται για κεριά και λάδι στις εκκλησίες και τα υπόλοιπα αναλογικά στους εφημέριους των εκκλησιών για μνημόσυνο των γονέων μας, της Ζωσιμαίας Αδελφότητος και των συγγενών τους.

…επίσης προσφέρω εκ μέρους της Ζωσιμαίας Αδελφότητος για το Ορφανοτροφείο και το Ελληνικό Σχολείο της Πάτμου.

…επίσης αφήνω …για την κηδεία μου, για μνημόσυνά μου μέχρι τους τρεις χρόνους. ..... Όσα μετρητά ήθελαν βρεθεί στο κομοδίνο μου να τα χρησιμοποιήσουν για τον ενταφιασμό μου ...... και να δώσουν σε όλες τις εκκλησίες της Νίζνα και στα δύο μοναστήρια.

...... παρακαλώ τους κυρίους Γενικούς Επιτρόπους να ορίσουν να τυπωθούν τα Κυριακοδρόμια του Ευαγγελίου και των Αποστόλων από χίλια διακόσια αντίτυπα και να μοιραστούν δωρεάν στο Γένος σε πόλεις και χωριά.

Ιδού με την βοήθεια της Θείας Χάριτος τελείωσα τη διαθήκη μου γραμμένη σύμφωνα με την δική μου γνώμη, θέληση και ευχαρίστηση.